Redakcja      Archiwum      Poczta    Księga gości 
 
BO!Tutaj  
Twój tygodnik Kijów - Warszawa - Nowy Jork - Jelenia Góra

  Nr 5 (rok II)             08 marzec 2005

W numerze:
boKonstytucja

Konstytucja 1935 r polską racją stanu

Rozmowa z Juliuszem Nowina Sokolnickim, prezydentem Polski na uchodźstwie, Wielkim Mistrzem Orderu Świętego Stanisława odbyta 4 października 2004 w Colchester (Anglia)
 
bo! Bilion USD dla Polski

POLSKĄ RACJĄ STANU POWRÓT DO KONSTYTUCJI 1935 r!
Przed opinia publiczną skrywana jest prawda o tym, że Polsce i Polakom należą się bilionowe odszkodowania, bo za straty nam wyrządzone przez hitlerowskie Niemcy i sowiecką Rosje powinni nam zapłacić ich spadkobiercy - współczesne Niemcy i Rosja.
 
bo! WIWAT JUSZCZENKO! WIWAT TYMOSZENKO!



sikorski_m.jpg (5.2 KB) Kiedy we wrześniu ubiegłego roku podróżowałem po Ukrainie na Krymie, w Odessie i Kijowie spotykałem Ukraińców pewnych co do dwóch spraw: - że nie będą głosować na człowieka ustępującego prezydenta Leonida Kuczmy, gdyż Ukraina potrzebuje zmiany...
 

bo!

BO! w plastikowej Europie

UNIA ZDRADY


solol_m.jpg (5.5 KB) Kiedy jesteś w Poczdamie nie sposób zadumać się nad sensem słowa sojusznik. To tu po zdradzieckiej dla Polski konferencji w Jałcie wbito w sposób ostateczny nóż w plecy sojusznikowi aliantów walczącemu o naszą i waszą wolność: Polsce.
 
 

Premierowi Belce na przebudzenie
NA POMOC

Z ławy sądowej - c.d.
bo! Rzecznik Praw Obywatelskich

LIST OTWARTY

Teoretycznie sądy i prokuratury powinny być niezależne od polityków i innych nacisków po to by mogły czynić sprawiedliwość. Bo teoretycznie w sądach i prokuraturach pracują najlepsi z najlepszych - najsprawiedliwsi. A w praktyce?
 
bo!

Kazanie o zdradzie stanu księdza Henryka Jankowskiego, Gdańsk 19.09.2004r.

NARZĘDZIA ZNIEWOLENIA NARODU POZOSTAJĄ TE SAME

"Błąd kryje się w koncepcji ludzkiej wolności oderwanej od posłuszeństwa prawdzie, a zatem również od obowiązku poszanowania praw innych ludzi.

 
bo! Majka AN OPEN LETTER TO THE EUROPEAN PARLIAMENT
    LIST OTWARTY DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
Co z tą Polską ? Właśnie!!! Jest, to między innymi powód napisania przeze mnie tego listu do Pana. Tytuł programu trafnie postawiony, ale uważam, że bardziej idzie w nim o typowe --- talk-show, a nie o prawdę i dobro Naszego kraju.
 
bo! Instytut Sikorskiego w Londynie - instytutem oszustów?
Dnia 6 października 2004 r po godzinie 14.00 odwiedziliśmy Instytut Polski i Muzeum im. Generała Sikorskiego w Londynie. Instytucja ta znajduje się w efektownej kamienicy przy Prince's Gate 20, w samym centrum Londynu.
 
bo! Nazwisko? Dobry towar!
  Od wielu lat w naszym kraju toczy się dyskusja o tym kto jest kim. I choć dyskusja ta toczy się w kawiarniach, restauracjach, w przedziałach PKP i autobusach nie ma jej na łamach prasy.
 
bo!

Żółkiew - Chocim - Zbaraż - Kamieniec Podolski - Bar

Z Kresów Rzeczypospolitej

  Na przełomie października i listopada 2004r. zespół redakcji Bo!Tutaj pojechał na Ukrainę. W drodze do Kijowa zwiedziliśmy Żółkiew, Chocim, Zbaraż, Kamieniec Podolski, Bar. Wspomnień mamy mnóstwo, aczkolwiek o jednym trzeba pamiętać.
































stat4u

Herby w dawnej Polsce

Herby szlachty pochodzenia żydowskiego

Ryszard T. Komorowski Źródło: "Genealogia i heraldyka" Nr 4, 2001r.

Żydzi w dziejach Polski odegrali znacząca rolę zarówno ze względu na swoje zdolności, religię, kulturę jak i liczebność i osadnictwo sięgające średniowiecza. W tym odcinku przedstawimy herby szlachty pochodzenia żydowskiego.

 

Pierwsze osiedlenie się Żydów w Polsce przypada na wiek XII - okres podziału Polski pomiędzy synów Bolesława Krzywoustego. W XIII wieku tworzą już Żydzi własne gminy wyznaniowe w większych miastach Polski jak w Poznaniu i Krakowie. W roku 1264 książę kaliski Bolesław Pobożny nadaje Żydom wiele przywilejów, która potem w innych dzielnicach Polski były uznawane. Z mocy tego przywileju podlegali Żydzi sądom samego księcia lub wojewody. Zobowiązani byli do płacenia księciu daniny, zamieszkiwania tylko w miastach, w których żyli z pożyczania pieniędzy na procent, czego chrześcijanom zabraniały przepisy kościelne. W 1334 roku król Kazimierz Wielki uważając Żydów za żywioł w Polsce pożyteczny, potwierdził im dotychczasowy przywilej dany przez księcia Bolesława Kaliskiego i gwarantował Żydom wolność przebywania w kraju, przenoszenia się z miasta do miasta, pozwalał na handel, na odprawianie własnych nabożeństw, ponadto wyjął ich spod ustawodawstwa miejskiego poddając jurysdykcji wojewody a w sprawach gardłowych sądownictwu samego króla. W nadanym przywileju pozwalał Żydom na pożyczanie pieniędzy pod zastaw nieruchomości, dzięki temu mogli stawać się właścicielami kamienic w miastach. Wielu wypędzonych Żydów z Anglii, Francji, z Czech chroniło się w Polsce, zastając w niej niesłychaną jak na owe czasy tolerancję.

Podobnie jak monarchowie w innych krajach europejskich, królowie polscy otaczali się bogatymi Żydami, zręcznymi w rozwiązywaniu problemów finansowych monarchii. Szczególnie królowie elekcyjni potrzebowali pieniędzy, a tych mogli im dostarczyć tylko bogaci Żydzi.

 

Powierzali im kolejni królowie zarząd żup solnych w Wieliczce i Bochni, dzierżawę ceł, nadzór nad propinacją, bogate starostwa a niekiedy dzierżawę posiadłości ziemskich, której później zabroniono ustawa sejmową. Taką funkcję bankiera, żupnika i zarządcy mennicy pełnił Lewko syn Jordana w czasach Kazimierza Wielkiego> Był on bankierem kolejnych królów: Ludwika Węgierskiego, Jadwigi i Jagiełły oraz wielu znamienitych panów polskich. Podobną rolę odegrał Salomon Włochowicz za panowania Zygmunta III i Władysława IV. Nie mniejszą rolę odgrywali w owych czasach nadworni lekarze jak: Mojżesz Fiszel, Szymon Aszkenazy i Salomon Calahar pełniący tę funkcję za panowania Stefana Batorego. Rosnąca pozycja Żydów u boku władców pozwalała im na uzyskanie dalszych korzystnych przywilejów służącej całej społeczności żydowskiej w Polsce.

Dzięki kolejnym nadanym przez Zygmunta I Żydzi uzyskują pełną władze nadzorczą nad kahałami, z kolei za panowania Zygmunta Augusta prawo do wyłącznego zamieszkiwania w mieście żydowskim na Kazimierzu, a dzięki opiece możnego rodu Radziwiłłów pełną swobodę handlu i rzemiosła na Litwie.

 

Za panowania Stefana Batorego uzyskują Żydzi równe prawa z mieszczanami przy obowiązującej ich jurysdykcji wojewody oraz przywilej skazanych odbywania kary w więzieniach żydowskich. Ponadto uzyskują prawo organizowania "sejmów żydowskich" złożonych z delegatów kahałów i rabinów, które miały za zadanie rozkładanie ciężarów podatkowych na poszczególne gminy, gdyż Żydzi płacili podatek ryczałtowy. Jan Kazimierz ze względu na zniszczenia wojenne, jakich doznali również Żydzi, zwolnił okresowo poszczególne gminy z płacenia podatku i niektórych rabinów z płacenia podatków osobistych. Od początku XVI wieku Żydzi posiadali w Rzeczypospolitej własną autonomię trwającą aż do ustanowienia konstytucji w 1764 r., która rozwiązała sejmy i sejmiki żydowskie.

Rozbiory Polski pozbawiły Żydów wielu nabytych przez wieki przywilejów. Zapoczątkowany proces asymilacji Żydów i neofitów u schyłku istnienia Rzeczypospolitej zaznaczył się później ich świadomym udziałem w walkach o jej przywrócenie.

 

W insurekcji 1794 r. walczył Żyd Berek Joselewicz wraz ze swoim oddziałem jazdy. W bitwach stoczonych przez wojska Księstwa Warszawskiego jak i Królestwa Polskiego w powstaniu listopadowym dzielnie dowodzili generałowie pochodzący z neofickich, nobilitowanych rodzin jak: gen. Jan Krysiński, gen. Jakub Lewiński i gen. Józef Szymanowski.

W XVII wieku pozwolono osiedlać się biedniejszym Żydom na wsiach, gdzie zajmowali się głównie kaczmarstwem, będąc uzależnionymi od dziedziców wsi. Wówczas ludność żydowska w Rzeczypospolitej liczyła ok. 500 tys. osób, co stanowiło ok. 5 % ogółu ludności zamieszkującej głównie w miastach województw wschodnich.

 

Po I rozbiorze Polski żyło ich ok. 900 tys. co stanowiło ok. 10 % ogółu społeczeństwa. W okresie zaborów Żydzi podlegali prawu poszczególnych państw zaborczych. Ich pozycja była trudna, gdyż rządy zaborców nie uznawały nadanych im praw , zwłaszcza w dziedzinie autonomii, stosując często wobec ludności żydowskiej szczególne obostrzenia prawne. Najlepiej powodziło się Żydom w zaborze austriackim w Galicji, gdzie stanowili ok. 11 % ogółu ludności. W zaborze pruskim Żydzi byli najmniej liczni i stanowili ok. 2 % ogółu ludności i rząd obchodził się z nimi stosunkowo łagodnie. Najciężej było Żydom w zaborze rosyjskim, wydana konstytucja dla Królestwa wyraźnie pomijała prawa obywatelskie osiadłych tam Żydów stanowiących 14 % ogółu mieszkańców. Z tych powodów z zaboru rosyjskiego emigracja Żydów była najwyższa. W 1937 roku żyło w Polsce 3,5 mln Żydów - stanowili oni ponad 10% ogółu ludności kraju. Po wojnie i straszliwym Holokauście ocalało ich niewielu. Obecnie żyje w Polsce ok. 4 tys. Żydów. Skupia ich Towarzystwo Społeczno Kulturalne Żydów w kilku oddziałach w Polsce. Towarzystwo to wydaje dwutygodnik pt. Słowo Żydowskie, a opiekę nad życiem religijnym Żydów, nad synagogami i cmentarzami w Polsce sprawują Gminy Wyznaniowe Żydowskie funkcjonujące w RP.

Nobilitacja szlachty pochodzenia żydowskiego sięga w Polsce przełomu XV/XVI wieku, kiedy zostało nobilitowanych 4 neofitów: dwóch z obszaru Wielkiego Księstwa Litewskiego - Abraham Ezofowicz i Stanisław Oszejko oraz z Korony - Stefan Fiszel Powidzki i Abraham z Kijowa. Byli to świetni finansiści, dzierżawcy ceł i bankierzy.

 

W roku 1525 miał miejsce bezprecedensowy przypadek, kiedy został uszlachcony w Polsce Żyd, który nie porzucił wiary mojżeszowej. Stało się to w czasie Hołdu Pruskiego, gdy na rycerza został pasowany, a następnie nobilitowany Michał Ezofowicz, brat podskarbiego litewskiego. W Wielkim Księstwie Litewskim przyjął się zwyczaj oparty prawdopodobnie na pochodzącym z Hiszpanii, nobilitowaniu neofitów, który z czasem przeniesiono do Korony. Konstytucja z 1764r. uznała zwyczaj ten za prawomocny i obwarowała go obowiązkiem nabycia przez nobilitowanego w nieodległym czasie dóbr ziemskich o określonej wartości z zastrzeżeniem zachowania ich przez najbliższe 20 lat.

Koniec wieku XVIII był czasem kulturowej i cywilizacyjnej emancypacji myśli żydowskiej. Okres ten zapoczątkował , wyklęty przez rabinów, Mojżesz Mendelsohn. Pod jego wpływem pojawiła się w krajach europejskich grupa wykształconych Żydów, wwyraźnie odcinających się od masy "fanatyków talmudycznych".

 

Pragnęła ona zaprowadzić harmonię między nimi a narodami wśród których żyli. Ich celem była zmiana kultury codziennego życia, a nie reforma judaizmu. Starania ich przyczyniły się do powstania w Anglii, Francji, Austrii, na Węgrzech i w Polsce wielu zreformowanych gmin żydowskich. Postępowa synagoga wprowadziła w tych krajach w liturii język krajowy, nabożeństwa z organami prowadzone przez wykształconych kaznodziejów. Równolegle z reformą obyczajów judaizmu , rozwinął się ruch prawowiernych Żydów. Ze szczególna zaciętością bronili tradycji hiszpańscy i niderlandzcy Żydzi żyjący w Polsce. Izrael zwany Besztem (1698 - 1759) stał się założycielem sekty chasydów. Od niego zaczęło się w Polsce panowanie cadyków oraz "wojna domowa" między chasydami a stronnikami rabinów. Z początku XVIII wieku wśród Żydów w Polsce doszło do rozłamu. W 1755r. pojawił się Jakub Lejbowicz z Karolówki na Podolu nazwany później Frankiem, który założył wśród popierających go Żydów nową sektę "Frankistów". Frankiście zwalczali judaizm rabiniczny z Talmudem, za co zostali obrzuceni klątwą przez rabinów. Prześladowani z tego powodu przez swych współplemieńców znaleźli opiekę króla, duchowieństwa i szlachty. Wielu z nich w Kamieńcu Podolskim, we Lwowie i w Warszawie przyjęło chrześcijaństwo. W 1759 r. Frank ochrzcił się mając za ojca chrzestnego przyszłego króla Stanisława Poniatowskiego, a wraz z nim przeszło na nowa wiarę 1 000 frankistów, których ojcami chrzestnymi byli panowie polscy. W drugiej połowie XVIII wieku przyjęło chrzest ok. 24 tys. frankistów.

Z mocy uchwalonej konstytucji z roku 1764 i 1765 wielu ochrzczonych frankistów i neofitów nabyło prawo do szlachectwa. Prawo to następnie sejmy w 1764r. zmieniły i mocno ograniczyły. Zatwierdziły nobilitacje 48 neofitów i udzieliły królowi Stanisławowi Augustowi pełnomocnictwa do nobilitacji jeszcze 10 neofitów w roku.

 

Wśród nobilitowanych w 1764 r. zabrakło zwolenników Franka. Byli oni wówczas jeszcze za mało spolszczeni, nie posiadali majątków ziemskich ani koneksji rodzinnych, jak ich współplemieńcy na Litwie i nie piastowali urzędów. Dopiero niektórzy z ich potomków zostali nobilitowani przez rząd Królestwa Polskiego najczęściej po uprzedniej zmianie wyznania na kalwińskie lub augsbursko-ewangielickie . Obecnie trudno ustalić liczbę nobilitowanych pochodzenia żydowskiego oraz ich herby. W ciągu 400-letnie trwania kresu nobilitacji neofitów niewiele pozostało pewnych źródeł. Nie funkcjonował w Polsce urząd heroldii, który rejestrował nobilitacje, dopiero od XVII wieku kościół katolicki w Polsce wprowadził obowiązek zapisu w księgach ochrzczonych , których stan archiwalny obecnie nie jest pełny. Nobilitowani we wczesnych okresach zmieniali swoje dotychczasowe nazwisko, co nie zawsze odnotowywały późniejsze herbarze . Jedynym pewnym ale trudno dostępnym źródłem są zapisy zasady konstytucji sejmowych zawarte w Volumina Legum.

Herby rodzin pochodzenia żydowskiego charakteryzuje okres ich nadawania. Początkowo przy nobilitacjach przez adopcję nadawano neofitom herby starych rodów szlacheckich, często herby ojców chrzestnych adoptowanych.

 

Herby pochodzące z późniejszych nobilitacji u schyłku Rzeczpospolitej były odmiana herbów istniejących rodów i zatwierdzał je sejm. Cechowała je albo zmiana barwy tarczy herbowej albo obecność na niej dodatkowych elementów godła. , najczęściej w postaci gwiazdy sześciopromiennej lub krzyża, które to symbole nawiązywały do pochodzenia nobilitowanego. Niekiedy odmiana herbu dotyczyła tylko klejnotu. Herby nadawane nobilitowanym pochodzenia żydowskiego przez zaborcze monarchie były herbami własnym, często o nazwie pochodzącej od nazwiska nobilitowanego. Są one niekiedy pozbawione hełmu rycerskiego, na ogół zawsze posiadają w godle element gwiazdy sześciopromiennej , co przedstawiają ilustracje od 1 do 7 wg J. Ostrowskiego - Księga herbowa rodów polskich, Warszawa 1897r. Herby arystokracji żydowskiej lub neofickiej pochodzące z tego okresu posiadają również w godle element gwiazdy. Poza korona rangową mają ponadto charakterystyczne dla heraldyki cesarstwa austriackiego podwójne lub potrójne hełmy z klejnotami. Wyposażone sa w różnego rodzaju udostrojenia , jak trzymacze tarczy herbowej i dewizy rodowe, co przedstawiaja ilustracje od 8 do 12 wg. J. Ostrowskiego . Żydzi nosili zwyczajem biblijnym, jedynie imiona, bez nazwisk. Utrudniało to ich ewidencję, dlatego tez w 1787 r. cesarz Austrii Józef II nakazał Żydom przyjęcie nazwiska. Nadano wówczas wszystkim Żydom nazwiska, prawie wyłącznie niemieckie.

W Polsce kształtowanie się nazwisk szlachty neofickiej wiąże się z ich nobilitacją. Początkowo przy jej nadawaniu przez adopcje przyjęty do rodu przyjmował nazwisko adoptującego , jak w przypadku Samuela Chrzanowskiego, obrońcy Trembowli, nobilitowanego w 1676r. przez staropolską rodzinę szlachecką Chrzanowskich h. Poraj, wzmiankowana już w 1552r.

 

W późniejszym okresie u schyłku Rzeczpospolitej nobilitowani neofici przyjmowali "zwiska utworzone od ojcowskiego imienia , np. "Abraham" jak Abramowicz, Abramowski. Często do tak utworzonego nazwiska przywiązany był przydomek Żyd, Żydek jeszcze długo po zmianie wyznania lub otrzymanej nobilitacji, przekształcając się w nazwisko np. Żytkiecz h. Jastrzębie. Wśród nazwisk szlachty neofickiej nobilitowanych w XVIII wieku są nazwiska utworzone od miesięcy lub dni tygodnia dla upamiętnienia daty przyjętego chrztu jak Marczewski, Kwieciński, Majewski lub Niedzielski. Wśród nobilitowanych z tego okresu spotkać można wiele nazwisk zaczynając"h się na "nowo" wskazujących na neofitów , którzy przyjęli nową wiarę jak np. Nowakowski czy Nowicki. Podobnie nazwisko Dobrowolski przypomina, że należy do neofity, który przyjął nową wiarę " z dobrej woli". Krzyż w herbie w wielu wypadkach oznaczał , że symbol ten zawarty w godle nadano neoficie i od niego utworzono nazwisko jego właściciela - Krzyżanowski, a nowonawróconego nazwano Nawrockim. W roku 1850 Rada Administracyjna w Królestwie zmieniła obowiązujący przepis umożliwiający neofitom zmianę nazwiska i postanowiła, że Żydzi zmieniający wyznanie na chrześcijańskie nie mogą zmieniać dotychczasowego nazwiska.

 

Prezentujemy wykaz nazwisk szlachty polskiej pochodzenia żydowskiego i ich herby za Ludwikiem Piotrowskim (Korwinem), opierać się na jego pracy pt. "Szlachta polska pochodzenia żydowskiego" Kraków 1933, uzupełniony o źródła wymienione w załączonej bibliografii. Podajemy również w ślad za wymienionymi źródłami wykaz nazwisk szlachty pochodzenia żydowskiego bez podania herbu, których nie udało się autorowi ustalić i zwracamy się do Czytelników o pomoc w ich odnalezieniu.

 

Rodziny szlacheckie pochodzenia żydowskiego i ich herby.

Abramowicz h. Lubicz odm. , Bartoszewicz h. Nowina Nowa, Bloch h. Ogończyk odm., Boessner h. Włas.,Brunstein - Brunicki h. Włas., Ignacy tyt. Barona 1813 indygenat w 1847 w Austrii, Chrzanowski h. Poraj, Dąbrowski h. Włas., Dobrowolski h. Nowina, Dobrowolski h. Odyniec,Dobrowolski h. Pocisk, Dobrowolski h. Nieczuja, Dobrzyński h. Kandor, Dziokowski h. Trąby,Epstein h. Włas.,Felczyński h. Nałęcz odm. Fischel v. Powidzki h. Korab, Frejberg - Rosenfeldh. Włas. Antoni, Edward, tyt.barona 1854, rosyjski, Górski v. Gurski h. Łaska, Grabowski h. Dołęga odm, Hauke h. Bosak Henryk Maurycy, indygent w 1825 polski tyt. Hrabiego 1829 rosyjski, Jakubowski h. Kopacz odm.,Jakupowski h. Rokowiec, Jakubowski h. Topór odm., Jakubowski h. Okrza odm. Wincenty tyt. Barona 1808 austriacki , Jarmund h. Kierdeja , Jasiński h. Złowowąż, Jeleński h. Korczak, Jeziorański herbu Jeziora, Józefowicz - Hlebicki v. Ezofowicz Abraham , h. Leliwa odm.,Ezofowicz v. Józefowicz Michel h. Leliwa, Kazimirski h. Łaska, Konderski h. Włas., Koźliński h. Bodziec,Krasnowojski h. Wdzięczność, Kronenberg h. Strugi, Leopold tyt. Barona 1897 rosyjski, Krysiński h. Leliwa, Krzyżanowski h. Dąb, Krzyżanowski h. Krucynia, Krzyżanowski h. Jasna Góra, Laski h. Włas., Lesser h. Włas. Zygmunt tyt. Hrabiego 1871 papieski , Stanisław tyt. Barona 1876 saskomiejningeński, Lipiński h. Strzala, Lipski h. Kościesza-Kuszaba, Lipski h. Kuszaba, Łabędzki v. Łabęcki h. Łabędziogród, Łyżyński - Abramowicz h. Lubicz odm., Majewski h. Dziób, Michałowski h. Orłowski, Narębski h. Dołęga odm., Niedzielski h. Szeliga odm., Niemira h. Mięszaniec, Nizielski h. Szeliga, Nowakowski h. Trzy Księżyce, Orłowski h. Wlas., Osiecimski h. Lubicz odm., Oszejko h. Merany, Pawłowicz h. Rogala, Pełka h. Mięszaniec, Piotrowski h. Tęczyc, Porębski v. Porembski , h.Kornic odm., Poznański h. Boża Wola odm., Przewłocki h. Przestrzał, Schabicki h. Jastrzębiec odm., Simolin - Bathory h. Włas. Karol Gustaw Aleksander oraz Jan Maciej indygenat 1768 polski, tyt. Barona polskiego w 1776, Stuliński h.

Wdzięczność, Światecki h. Nowina Nowa odm.,Świątowski h. Nowina Nowa, Roza-Szarski h. Włas. - Marcin Szrski adoptowany przez barona Roze w 1918, potwierdzony przez cesarza Franciszka Józefa II, Techlowicz v. Techlewicz h. Jastrzębiec odm., Techlowski h. Jastrzębiec , Trojanowski h. Łaska, Urbanowski h. Prus, II odm., Wolańki h. Nałęcz odm., Wolff h. Postęp, Wolski h. Niedźwiedź Biały, Wołowski h. Bawół, Wołowski h. Na Kaskach, Zawojski h. Jastrzębiec, Zbitniewski h. Niedźwiedź Czarny.

 

Rodziny szlacheckie pochodzenia żydowskiego , których herby nie są znane.

Abramowicz, Adamoski, Baczewski ze Lwowa, Bergin, Bielski, Biliński, Brzeziński, Ciechanowski, Dessaw v. Dessau, Dobrowolski z Oszmian, Dobrowolski w Filundach, Dobrowolski na Litwie, Frenk, Janowski, Krzyżanowski, Kwieciński, Lutyński, Majewski, Mańkowski, Matuszewski, Niewiarowski, Nizielski, Nowakowski, Nowicki, Pawłowicz, Pawlowski, Podoski, Poziomkowski, Rosenthal - Haskiel z Warszawy, Rudnicki, Szpaczkiewicz, Sobotnicki, Szymanowski, Wierzchowski, Zilkiewicz.

 

Słowniczek podstawowych terminów

Żydzi - członkowie wywodzącej się ze starożytnej Judei a następnie rozproszonej po całym świecie grupy etniczno-kulturowej, historycznie ukształtowanej na gruncie wspólnoty religijne, tradycji i obyczajów, również nazwa wyznawców judaizmu

Kahał - zarząd gminy żydowskiej, jako autonomiczna organizacja ukształtowała się w XIV w.

Tora - nauka , pouczenie, prawo, pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu. Pięcioksiąg , także zwój z tekstem Pięcioksięgu: prawo religijne i społeczne judaizmu obejmującego prawo pisane zawarte w Biblii i prawo ustne zawarte w Misznie i Talmudzie. Talmud - zbór tradycyjnych praw judaizmu uzupełniający Stary Testament, składający się z Miszny i Gemory , spisane ustne nauki rabinów ( III - VI w.)

Synagoga - zebranie, zgromadzenie, dom modlitwy Żydów, bożnica

Asymilacja - przyswajanie i poszerzenie posiadanego doświadczenia i wiedzy o nowe treści, również przyjmowanie od innych członków danej grupy społecznej innych sposobów zachowań i nabywanie nowych psychicznych właściwości

Neofita - osoba świeżo nawrócona na chrześcijaństwo, potocznie nowy wyznawca jakiejś doktryny, idei Rabin - przełożony żydowskiej gminy wyznaniowej , znawca żydowskiego prawa religijnego

Chasyd - człowiek pobożny wierny doktrynie religijnej judaizmu, chacydyzm - ruch religijno-mistyczny przeciwstawiający się racjonalizmowi w XVIII w.

Cadyk - przywódca religijny żydowskiej sekty chasydów, uważany często za cudotwórcę i otaczany czcią

do góry
| BO!Tutaj | Redakcja | Archiwum | Poczta |


Redakcja BO!Tutaj
Design by Dorota Reszke 2003

Serwis hostowany przez:





stat4u